General Motors - the last American concern. History and division of brands

Spis treści

1. Jak powstało General Motors?

2. Amerykański sen i spektakularny rozwój

3. Jak General Motors zrewolucjonizował sprzedaż i produkcję samochodów?

4. Kim był Harley Earl - ojciec chrzestny samochodowego designu?

5. Jakie są najważniejsze wynalazki i innowacje General Motors, które warto znać?

5.1 Elektryczny rozrusznik

5.2 Automatyczna skrzynia biegów Hydra-Matic

5.3 Bezpieczeństwo pasywne i poduszki powietrzne

5.4 Silnik z turbodoładowaniem

5.5 Katalizatory i era benzyny bezołowiowej

6. Jakie są najważniejsze samochody w historii General Motors

6.1 Chevrolet Corvette

6.2 Pontiac GTO

6.3 Cadillac Eldorado

6.4 Chevrolet Suburban

7. Jak wygląda General Motors obecnie?

8. FAQ - najczęściej zadawane pytania

Jak powstało General Motors?

Koncern General Motors powstał w 1908 r., a jego założycielem był William „Billy” Durant - właściciel marki Buick. Wpadł na dość przewrotny pomysł, by zamiast walczyć z konkurencją, po prostu ją kupić. Dlatego nabył marki takie, jak Oldsmobile, Cadillac i Oakland (późniejszy Pontiac). To Durant jako pierwszy dostrzegł, że przetrwają tylko ci, którzy mogą produkować samochody na dużą skalę.

Prawdziwy przełom przyszedł jednak w 1923 r., kiedy za sterami General Motors znalazł się Alfred P. Sloan. Wymyślił koncepcję „drabiny sukcesu", której przyświecało hasło „A car for every purse and purpose". W wolnym tłumaczeniu oznacza to, że koncern miał oferować samochody na każdą kieszeń - od budżetowych produktów aż po auta luksusowe. Przy okazji warto wspomnieć, że w 1929 r. koncern General Motors kupił 80 proc. udziałów w marce Opel.

W General Motors marki zostały podzielone według następującego klucza:

• Chevrolet - tani samochód na początek,
• Pontiac - idealny prezent z okazji awansu,
• Oldsmobile - doskonały wybór dla osób na stanowiskach kierowniczych,
• Buick - marka dla dyrektorów,
• Cadillac - szczyt marzeń i wyznacznik statusu.

Amerykański sen i spektakularny rozwój

Po II wojnie światowej w Stanach Zjednoczonych rozpoczął się prawdziwy boom gospodarczy. Kraj bogacił się w błyskawicznym tempie i nawet przeciętny robotnik miał piękny domek na przedmieściach, a do tego wspaniałą rodzinę i oczywiście wymarzony samochód. W latach 50. i 60. design aut marek General Motors wyznaczał trendy w amerykańskiej motoryzacji. Ogromne nadwozia, nieprzyzwoite ilości chromu i oczywiście kultowe muscle cars. To wszystko można było spotkać w salonach marek koncernu z Detroit.

Jak General Motors zrewolucjonizował produkcję i sprzedaż samochodów?

Dlaczego samochody General Motors tak dobrze się sprzedawały? Oprócz samego pozycjonowania marek firma zadbała o zapewnienie odpowiedniej sieci salonów sprzedaży i serwisów. Wprowadzono system finansowania dla klientów, których nie było stać na zakup samochodu za gotówkę.

Jeszcze ważniejsze było podejście firmy do masowej produkcji samochodów. Choć pionierem był tutaj Ford, to General Motors musiało zoptymalizować koszty przy jednoczesnym oferowaniu wielu samochodów różnych marek, które miały być na każdą kieszeń. Jak to rozwiązano? Koncern wprowadził następujące innowacje:

• wspólne platformy / płyty podłogowe,
• zunifikowane silniki i skrzynie biegów,
• wspólne podzespoły układów zawieszenia i hamulców oraz elektryka,
• jednolite procesy produkcyjne.

Te praktyki są stosowane do dziś. Sprawiają, że choć auta mogą z zewnątrz wyglądać inaczej, być wykończone różnej klasy materiałami, a nawet mieć różny charakter prowadzenia, to mają wiele wspólnych elementów. Obecnie powstają np. modułowe płyty podłogowe, które dają jeszcze większe możliwości optymalizacji, co przyczynia się do obniżenia kosztów produkcji. Na bazie jednej płyty można stworzyć kilka różnych wariantów nadwozia, a czasami również zastosować różne typy napędów (FWD, RWD, AWD).

Kim był Harley Earl - ojciec chrzestny samochodowego designu?

Jedną z kluczowych postaci w historii koncernu General Motors był Harley Earl. Stworzył pierwsze profesjonalne studio stylistyczne w branży motoryzacyjnej. Wcześniej samochody były projektowane przez inżynierów i miały być funkcjonalne, tanie i łatwe w produkcji. Harley Earl chciał, by samochody oferowały klientom również emocje.

Designer połączył racjonalne podejście inżynierów General Motors z marketingową psychologią konsumpcji. Wprowadził między innymi koncepcję liftingów, w której chodziło o wprowadzanie drobnych zmian, które miały sprawić, że nowe wersje aut wyglądały na świeże, a to z kolei zachęcało klientów do szybszej wymiany. W dużej mierze ograniczano się do modyfikacji wizualnych, a technologia pozostawała taka sama. Dzięki temu klienci mieli poczucie, że wymieniają auto na nowsze, a koncern mógł nadal cieszyć się niskimi kosztami produkcji.

Jakie są najważniejsze wynalazki i innowacje General Motors, które warto znać?

Koncern General Motors ma na swoim koncie wiele ciekawych rozwiązań technologicznych, które na zawsze zmieniły świat motoryzacji.

Elektryczny rozrusznik

W pierwszych samochodach rozruch silnika odbywał się przy użyciu korby, która była niebezpieczna i potrafiła nawet łamać kierowcom ręce. W 1912 r. na rynku pojawił się samochód Cadillac z pierwszym na świecie rozrusznikiem elektrycznym. Uruchamianie silnika spalinowego przy pomocy elektrycznego silnika rozruchowego było prawdziwym przełomem. Elektryczny rozrusznik nie tylko sprawił, że samochody stały się bezpieczniejsze, ale również uczynił je przyjaznymi dla kobiet i osób starszych, dzięki czemu poszerzyło się grono użytkowników.

Automatyczna skrzynia biegów Hydra-Matic

Chyba nikt nie wyobraża sobie amerykańskiej motoryzacji bez automatycznej skrzyni biegów. Ta została wprowadzona przez koncern General Motors w 1939 r. pod nazwą Hydra-Matic. Był to skomplikowany układ hydrauliczny z zestawem przekładni planetarnych i sprzęgieł. Do tego automatyczna skrzynia biegów była dostępna dla każdego. To sprawiło, że ludzie zaczęli chętniej kupować auta koncernu z Detroit, ponieważ mogli cieszyć się wygodną i łatwą jazdą. Podróżowanie po USA to pokonywanie setek kilometrów prostych autostrad, dlatego samochody muszą być maksymalnie komfortowe.

Bezpieczeństwo pasywne i poduszki powietrzne

W 1973 r. zaprezentowano pierwszy w historii samochód z fabrycznie zamontowaną poduszką powietrzną - był nim Oldsmobile Tornado. Koncern stworzył też pierwszego w historii manekina do testów zderzeniowych. Warto wspomnieć, że minęło aż 9 lat, zanim to rozwiązanie pojawiło się w Europie. Pionierem na naszym kontynencie był Mercedes klasy S typoszeregu W126, którego zaprezentowano pod koniec 1980 r.

Oprócz tego General Motors opracowywał i testował następujące rozwiązania z zakresu bezpieczeństwa biernego:

• kolumny kierownicy zapadające się przy zderzeniu,
• wzmocnienia drzwi bocznych,
• pasy bezpieczeństwa,
• strefy kontrolowanego zgniotu,
• wklęsłe kierownice, które zmniejszały ryzyko urazu klatki piersiowej.

Na podstawie tych badań koncern wprowadził m.in. następujące rozwiązania:

• składana kolumna kierownicy - 1967 r.,
• wzmocnione belki w drzwiach - 1968 r.,
• pasy bezpieczeństwa - jako opcja w 1956 r.

Silnik z turbodoładowaniem

W 1962 r. do sprzedaży trafił samochód Oldsmobile F-85 Jetfire, który miał wyjątkowy silnik V8 o pojemności 3.5 l. Jednostka była w całości zbudowana z aluminium i doładowana sprężarką Garrett AiResearch. Dzięki temu uzyskano moc 215 KM i sprint do setki w czasie ok. 8,5 s, co czyniło F-85 Jetfire jednym z najszybszych aut na rynku. Jednocześnie jego kariera nie trwała długo, bo produkcję zakończono w 1963 r.

Korzystanie z turbosprężarki wymagało jednak uwagi, ponieważ zastosowano tu specjalny zbiornik na mieszankę wody destylowanej, metanolu i inhibitora korozji. Ta była wstrzykiwana do gaźnika i stabilizowała spalanie i chłodziła opary paliwa. Kiedy płyn się skończył, zawór bezpieczeństwa odcinał doładowanie. W tym samym czasie pojawił się Chevrolet Corvair z turbodoładowanym bokserem, umieszczonym z tyłu. Tutaj producent zrezygnował z wtrysku cieczy.

Dlaczego koncept się nie przyjął? Benzyna w USA była tania, więc klienci nie mieli problemu z kupowaniem samochodów, które miały pod maską silniki o pojemności 6, a nawet 7 litrów. To sprawiło, że pierwsze próby wprowadzenia downsizingu zakończyły się niepowodzeniem.

Katalizatory i era benzyny bezołowiowej

Na początku lat 70. ubiegłego stulecia władze dużych amerykańskich metropolii dostrzegły problem smogu i postanowiły z nim walczyć. Uchwalono m.in. ustawę o czystym powietrzu, która ograniczała emisję szkodliwych substancji do atmosfery. Prezesem General Motors był wtedy Edward Cole. Pod jego wodzą zaprojektowano katalizator utleniający.

Katalizator zamieniał szkodliwe substancje w mniej toksyczne:

• tlenek węgla w dwutlenek węgla,
• węglowodory w parę wodną.

Problemem było jednak to, że katalizatory nie radziły sobie zbyt dobrze z ołowiem. Dlatego Cole powiedział, że wprowadzi swoje rozwiązanie, jeśli koncerny paliwowe zaczną sprzedawać wyłącznie benzynę bezołowiową. Wprowadzono również nowy, cieńszy standard pistoletów paliwowych i wlewów w bakach, by kierowcy nie mogli oszukiwać.

Jakie są najważniejsze samochody w historii General Motors?

Historia koncernu General Motors jest pełna ciekawych samochodów, ale są takie, które zasługują na szczególne wyróżnienie.

Chevrolet Corvette

Model Corvette został zaprezentowany w 1953 r. i jest najdłużej produkowanym samochodem sportowym na świecie. W momencie debiutu był pierwszym produkowanym masowo samochodem z nadwoziem z włókna szklanego. Przez lata model Corvette przechodził wiele zmian i stał się obiektem kultu.

Obecnie to coupe z wolnossącym silnikiem V8 umieszczonym z tyłu, tuż przed tylną osią. Model o oznaczeniu C8 zerwał z tradycją montowania jednostki napędowej z przodu. Dzięki temu auto lepiej się prowadzi i konkuruje z włoskimi supersamochodami.

Pontiac GTO

Pontiac GTO uchodzi za auto, które rozpoczęło erę amerykańskich muscle cars. Samochód zadebiutował w 1964 r. Koncepcja okazała się genialna w swej prostocie i była strzałem w dziesiątkę. John DeLorean wsadził potężny silnik V8 do kompaktowego nadwozia. Sprint do setki trwał zaledwie 6,6 s. Jednostka napędowa miała pojemność 6.4 l i generowała maksymalną moc 325 KM. Początkowo GTO oferowano jako pakiet do modelu LeMans, który występował w odmianach coupe, sedan i cabrio.

Cadillac Eldorado

To prawdopodobnie jeden z najbardziej ikonicznych modeli koncernu General Motors, zaraz po Chevrolecie Corvette. Przepis na to auto był prosty - wziąć nadwozie typu cabrio i wyposażyć je we wszystko, co wtedy oferowano. Zaprezentowany w 1953 r. samochód miał m.in. elektryczne szyby, elektrycznie składany dach i elektrycznie regulowane siedzenia.

Jednak najsłynniejsze generacje zaczynają się od tej wprowadzonej w 1954 r., która miała charakterystyczne płetwy z tyłu. Wkrótce taki styl podchwycili inni producenci, a Eldorado stał się symbolem amerykańskiego snu.

Chevrolet Suburban

W 1935 r. na rynku pojawił się samochód, który łączył nadwozie typu kombi z podwoziem ciężarówki i stał się protoplastą obecnych SUV-ów. Od samego początku auto miało oferować dużo przestrzeni zarówno dla załadunku, jak i pasażerów. Pierwsza generacja, którą możemy nazwać pełnoprawnym SUV-em, pojawiła się w 1966 r. Bryła tego kultowego auta z USA zaczęła bardziej przypominać samochody terenowe, ale jednocześnie podróżujący mogli liczyć na wysoki poziom komfortu i wyposażenia.

Chevrolet Suburban to najdłużej produkowana ciągła linia modelowa w historii motoryzacji. W grudniu 2019 r. doczekał się własnej gwiazdy w słynnej Alei Gwiazd w Los Angeles, czego nie osiągnął żaden inny samochód.

Jak wygląda General Motors obecnie?

Obecnie General Motors to zarówno koncern samochodowy, jak i firma technologiczna, ponieważ musi nadążyć za zmieniającym się środowiskiem. Firma aktywnie działa w Chinach w ramach dwóch spółek joint-venture i znacząco ograniczyła swoje portfolio marek.

W 2026 r. w skład General Motors wchodzą:

• Chevrolet - trzon koncernu, produkuje pick-upy, SUV-y, samochody sportowe i elektryczne,
• Cadillac - flagowa marka pod względem luksusu i technologii, od 2026 r. jest obecna w Formule 1,
• GMC - specjalizuje się w pick-upach i SUV-ach klasy premium,
• Buick - marka luksusowa, najbardziej doceniana w Chinach, znajduje się powyżej Chevroleta i poniżej Cadillaca,
• Cruise - marka produkująca autonomiczne taksówki.

FAQ - najczęściej zadawane pytania

1. Kiedy powstał koncern General Motors i kto go założył?

General Motors powstał w 1908 roku, a jego założycielem był William „Billy” Durant, właściciel marki Buick.

2. Czy General Motors jeszcze istnieje?

Tak! General Motors cały czas istnieje i produkuje samochody, a także stało się częściowo firmą technologiczną.

3. Dlaczego strategia General Motors była przełomowa?

Durant zamiast walczyć z konkurencją, postanowił ją kupować. W ten sposób do GM trafiły m.in. Oldsmobile, Cadillac i Oakland (późniejszy Pontiac).

4. Na czym polega „drabina sukcesu” General Motors?

System zakładał, że klient zaczyna od Chevroleta, następnie awansuje do Pontiaca, potem Oldsmobile’a, Buicka, a na szczycie oferty znajduje się Cadillac jako symbol statusu i luksusu. Twórcą tej koncepcji jest Alfred P. Sloan.

5. Na czym polegała rewolucja produkcyjna wprowadzona przez General Motors?

General Motors zastosował wspólne platformy, zunifikowane silniki i skrzynie biegów, wspólne podzespoły oraz jednolite procesy produkcyjne, co pozwoliło obniżyć koszty i produkować wiele różnych modeli na tych samych płytach podłogowych.

6. Kim był Harley Earl i dlaczego jest ważny dla historii GM?

Harley Earl stworzył pierwsze profesjonalne studio stylistyczne w branży motoryzacyjnej i wprowadził ideę, że samochód ma nie tylko być funkcjonalny, ale też budzić emocje. Stworzył również koncepcję celowego postarzania samochodów.

7. Jakie są najważniejsze wynalazki General Motors?

Do przełomowych rozwiązań zaliczamy katalizator, poduszki powietrzne, pasy bezpieczeństwa, automatyczną skrzynię biegów, składane kolumny kierownicze, strefy kontrolowanego zgniotu.

8. Jakie są najważniejsze samochody koncernu General Motors?

Jedne z najważniejszych modeli w historii GM to Chevrolet Corvette, Chevrolet Suburban, Pontiac GTO i Cadillac Eldorado.

9. Jakie marki należą do General Motors?

W skład GM wchodzą marki: Chevrolet, Cadillac, GMC, Buick oraz Cruise, przy czym koncern działa także w Chinach poprzez spółki joint-venture i funkcjonuje zarówno jako producent samochodów, jak i firma technologiczna.

10. Czy Opel należy do General Motors?

Nie, marka Opel nie należy już do General Motors. Niemiecka marka została sprzedana koncernowi Stellantis w 2017 r.